Van signaal naar actie: hoe Zorgbedrijf Antwerpen BelRAI laat werken voor de gezinszorg
- 28 minuten geleden
- 4 minuten om te lezen
“Ik kon zien dat iemand cognitief achteruitging, het jaar nadien gedragsproblemen kreeg… en dat we daar twee jaar eerder al een actie hadden kunnen nemen.” We spraken met Ira van Sprundel, Adviseur Kwaliteit & Q-partner bij Zorgbedrijf Antwerpen. Haar workshop op Smart Care 2026 gaat over risicosignalering en het vertalen van BelRAI-resultaten naar concrete acties, ook in de gezinszorg.
Eén organisatie, drie zorgvormen, drie uitdagingen
Zorgbedrijf Antwerpen telt meer dan 4.000 medewerkers en bedient meer dan 20.000 klanten in alle districten van de stad. Naast 20 woonzorgcentra en 5.250 assistentiewoningen organiseert de organisatie ook gezinszorg. Die combinatie van zorgvormen onder één dak maakt Zorgbedrijf Antwerpen een interessante case voor BelRAI, vertelt Ira. “In onze woonzorgcentra gebruiken we de LTCF, en daar hebben we de CAP-handboeken, een multidisciplinair team en een ingeburgerde zorgplanning. Dat is niet altijd perfect, maar mensen weten wat het is, hoe ze het moeten aanpakken en bij wie ze terechtkunnen.”
In de gezinszorg ligt dat anders. “Een gezinszorgmedewerker werkt zelfstandig bij cliënten thuis en kan dus niet dagelijks afstemmen met collega’s. Daardoor vraagt het extra aandacht om de brede expertise die binnen het Zorgbedrijf aanwezig is op een toegankelijke en bruikbare manier tot bij de medewerker te brengen. De screener levert ook andere resultaten op dan een uitgebreid instrument, en daarom is het minder duidelijk hoe je die resultaten naar een zorgplan vertaalt.”
Van poetshulp tot BelRAI-screening: risicosignalering als motor
Bij Zorgbedrijf Antwerpen loopt de risicosignalering intussen al twee jaar structureel. “We zijn begonnen met onze thuiszorgmedewerkers: via de planningsapp kunnen ze een signaal doorgeven, en die signalen zijn bewust gekozen aansluitend bij BelRAI — cognitie, emoties, gedrag, medicatie,” legt Ira uit. “Ook onze poetshulpen, die geen BelRAI-kennis hebben, herkennen die thema's en signaleren wanneer er iets verandert bij een klant.”
Het gaat om aanzienlijke volumes: zo'n honderd signalen per maand. Een signaal is vaak de aanleiding om een BelRAI-screening te doen: misschien is er nood aan gezinszorg, thuisverpleging, of een opname in een woonzorgcentrum.
Die koppeling werkt in twee richtingen. “Als er een signaal binnenkomt over bijvoorbeeld verbaal geweld en dat stond nog niet in de BelRAI-screener, dan is dat nieuwe informatie voor ons. Bij één geïsoleerd signaal is een nieuwe screening niet altijd nodig, maar bij drie of vier signalen sturen we de intaker wel terug op huisbezoek om te kijken of er iets veranderd is, zodat we het zorgplan kunnen afstemmen.”
Van score naar concrete actie
De kern van Ira's workshop draait om dat laatste stukje: wat doe je concreet met een score? “We geven elke module uit de screener een groen, oranje of rood niveau en koppelen dit aan mogelijke acties. Bij een groene IADL-score verandert er niets aan de reguliere werking. Vanaf een score van 3 — matige IADL-problemen — moet een teamcoach mee opvolgen, dat is de leidinggevende van het thuiszorgteam: een gesprek over wat de klant zelf nog wil doen, ergotherapeutisch advies, hulpmiddelen, samen koken, mantelzorg betrekken. Bij een verder verstoorde score gaat een teamcoach zelfs mee op huisbezoek.”
Ira illustreert dat met een concreet voorbeeld. “Ik kreeg laatst een case van iemand bij wie cognitie achteruitging en die zich verzette tegen zorg. Dan hang je een visuele kalender op met foto's van de vaste poetshulp en verzorgende, zodat de persoon zelf kan zien: ah, het is die dag, dus dat klopt dat die persoon hier is.”
Datagedreven zorg helpt problemen voorkomen
Wat Ira vooral wil meegeven op Smart Care: dit is geen afgewerkt product, maar een groeiproces. “Vandaag loopt nog veel manueel: een gezinszorgmedewerker of onze klantendienst moet signalen zelf nakijken en koppelen. De droom is dat dit automatisch gebeurt, met rapporten die teamcoaches en klantbegeleiders dagelijks kunnen opvolgen.”
"Ik ben ook heel benieuwd hoe andere mensen die hiermee bezig zijn dat aanpakken — want dan gaat iedereen sterker naar huis."
En de meerwaarde van die data zit ook in de tijdslijn, vertelt Ira: “Soms zie ik bij een klant die al vier jaar bij ons is: drie jaar geleden ging de cognitie achteruit, twee jaar geleden kwamen er gedragsproblemen. Dan denk je: misschien hadden we dit gerichter kunnen opvolgen en samen met de klant en zijn netwerk bespreken. Dan kan je dingen net voorkomen. Dáár zit voor mij de kern van datagedreven zorg.”
Eigen regie voorop
“Bij een vorige Screener-opleiding gaf ik deelnemers een case om te interpreteren: wat betekent deze score, hoe komt dat, en wat doe je ermee? Dat was best moeilijk voor mensen die dat soort analytisch, klinisch redeneren niet gewend zijn.” Volgens haar zit daar net de essentie: niet de software op zich, maar de inhoudelijke ondersteuning om van een score naar een betekenisvolle actie te komen. “Daar helpen een vorm of sjabloon bij, maar het blijft vooral een denkproces dat mensen zelf moeten kunnen maken.”
Toch zet het Zorgbedrijf in de eerste plaats in op de eigen regie, benadrukt Ira: "Wanneer we achteruitgang in de scores of resultaten merken, willen we vooral het gesprek aangaan met de persoon met een zorgvraag en zijn netwerk. We maken een zorgplan altijd samen op, gebaseerd op wat de persoon zelf wenst en mogelijk acht."
Workshop: van BelRAI naar concrete actie
Op Smart Care 2026 neemt Ira deelnemers mee in een interactieve workshop rond precies dit thema: hoe vertaal je BelRAI-gegevens naar acties die echt het verschil maken voor mensen met een zorgnood, zowel in de gezinszorg, woonzorg en assistentiewoningen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden onderzoeken deelnemers hoe ze BelRAI-resultaten kunnen vertalen naar doelen, acties en samenwerking binnen hun eigen organisatie, en gaan ze zelf aan de slag met casussen.
“Ik vertel heel graag wat wij allemaal doen en hoe wij het zien” zegt Ira. “ik ben ook heel benieuwd hoe andere mensen die hiermee bezig zijn dat aanpakken — want dan gaat iedereen sterker naar huis.”
